Türkiye ve yedi ülke, İsrail'in Gazze'de tıbbi tesisleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılarını ile uluslararası insani hukuk ihlallerini en sert ifadelerle kınayan ortak bir açıklama yayımladı. Söz konusu açıklama, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarının sürdüğü bir dönemde uluslararası alanda çok taraflı bir diplomatik tepkiye zemin hazırladı.

Öne Çıkanlar

• Türkiye ve 7 ülke, İsrail'in Gazze operasyonlarını ortak açıklamayla kınadı.
• Kınama metninde tıbbi ve sivil altyapıya yönelik saldırılar özellikle vurgulandı.
• Uluslararası insani hukukun açıkça çiğnendiği ifade edildi.
• Açıklama, sekiz ülkenin ortak diplomatik duruşunu yansıtıyor.
• Gazze'deki hastaneler ve sivil tesisler saldırıların odağında yer alıyor.
• Ortak metin, uluslararası hukukun uygulanması çağrısını içeriyor.

Ortak Kınama Açıklaması

Türkiye'nin öncülük ettiği girişimle bir araya gelen sekiz ülke, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları kapsamında tıbbi altyapıya ve sivil tesislere yönelik gerçekleştirdiği saldırıları uluslararası insani hukukun ağır bir ihlali olarak nitelendirdi. Ortak açıklamada, söz konusu eylemlerin dördüncü Cenevre Sözleşmesi başta olmak üzere bağlayıcı uluslararası hukuk kurallarıyla bağdaşmadığı belirtildi. Sekiz ülkenin imzasını taşıyan metin, kamuoyuyla eş zamanlı olarak paylaşıldı.

Açıklamada özellikle hastanelerin, ambulansların ve insani yardım koridorlarının hedef alınması ciddi bir endişe kaynağı olarak gösterildi. Uluslararası insani hukukun koruma altına aldığı bu yapıların tahrip edilmesinin kabul edilemez olduğu vurgulandı. İmzacı ülkeler, bu ihlallerin bağımsız uluslararası mekanizmalar aracılığıyla soruşturulması gerektiğini de ifade etti.

Tıbbi ve Sivil Altyapıya Yönelik Saldırılar

Gazze'de süregelen çatışma sürecinde bölgedeki hastanelerin büyük bir bölümü ya tamamen işlevsiz hale geldi ya da yalnızca kısmi kapasite ile hizmet verebilir duruma düştü. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) açıkladığı verilere göre Gazze'deki hastanelerin önemli bir kısmı çatışmaların başlamasından bu yana ciddi hasara uğradı. Su, elektrik ve yakıt gibi temel altyapı unsurlarının tahrip edilmesi sağlık hizmetlerinin sunumunu doğrudan olumsuz etkiliyor.

Sivillere ait konut alanları, okullar ve insani yardım dağıtım noktaları da saldırıların kapsamında yer aldığı bildirilen yapılar arasında gösteriliyor. Sekiz ülkenin ortak açıklamasında bu yapıların uluslararası hukuk çerçevesinde koruma altında olduğu ve hedef alınamayacağı özellikle hatırlatıldı. Gazze'deki insani kriz, bölgeye erişimin kısıtlı olması nedeniyle bağımsız kaynaklarca tam anlamıyla belgelenmekte güçlük çekilen bir boyut taşımaya devam ediyor.

Uluslararası İnsani Hukukun Kapsamı

Uluslararası insani hukuk; sivillerin, sağlık personelinin ve tıbbi tesislerin silahlı çatışmalarda korunmasını güvence altına alan evrensel normlar bütününden oluşuyor. 1949 tarihli Cenevre Sözleşmeleri ve ek protokolleri, taraf devletlerin sivil altyapıya yönelik saldırılardan kaçınmakla yükümlü olduğunu açıkça düzenliyor. Bahse konu normlara aykırı hareket edilmesi, uluslararası ceza hukuku bağlamında savaş suçu kapsamında değerlendirilebilecek eylemler olarak tanımlanıyor.

Türkiye, bu çerçevede uzun süredir Filistin meselesinde aktif bir diplomatik tutum sergilemekte ve uluslararası platformlarda İsrail'in Gazze politikasını eleştiren açıklamalar yapmaktadır. Sekiz ülkenin bu ortak girişimi, söz konusu tutumun çok taraflı bir zeminde somutlaşması anlamına geliyor. İmzacı ülkelerin tamamının hangi devletler olduğu, açıklamanın yayımlanmasının ardından resmi kanallar aracılığıyla kamuoyuyla paylaşıldı.

Diplomatik Arka Plan

Gazze'deki çatışma Ekim 2023'ten bu yana devam etmekte olup uluslararası toplumun bu konudaki diplomatik faaliyetleri kesintisiz sürmektedir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi başta olmak üzere çeşitli uluslararası platformlarda ateşkes ve insani yardım erişimine ilişkin çok sayıda karar ve açıklama gündeme geldi. Türkiye'nin içinde yer aldığı bu sekiz ülkeli grup, söz konusu uluslararası sürecin bir parçasını oluşturuyor.

Daha önce de çeşitli ülke grupları ve uluslararası kuruluşlar, Gazze'deki sivil kayıplar ve altyapı tahribatı gerekçesiyle benzer kınama metinleri yayımlamıştı. Bu yeni ortak açıklama, konuya ilişkin çok taraflı diplomatik baskının sürdüğünü ortaya koyuyor.

Beklentiler

Sekiz ülkenin ortak açıklamasında, uluslararası insani hukukun ihlallerine yönelik bağımsız soruşturma mekanizmalarının işletilmesi çağrısının yapılması bekleniyor. İmzacı ülkelerin bu tutumlarını ikili ve çok taraflı diplomatik görüşmelerde de sürdüreceği açıklamanın metninden anlaşılıyor. Gazze'deki insani duruma ilişkin uluslararası kamuoyu baskısının önümüzdeki süreçte de gündemde kalmaya devam edeceği görülüyor.

İlgili Haberler

→ Rusya'nın Kyiv'e Hava Saldırılarında 9 Kişi Öldü, NATO Zirvesi Öncesi Gerginlik Artıyor

→ İsrail-Lübnan müzakereleri Roma'da 7. turu tamamlamak üzere

→ Eski Fransa Başbakanı Attal'dan Rusya'ya Seçim Müdahalesi Suçlaması